Posts

ΔΥΣΛΕΞΙΑ

Ζωή Δελιακίδου

Ψυχολόγος με ειδίκευση στις μαθησιακές δυσκολίες

Ακούγοντας τη λέξη δυσλεξία το πρώτο πράγμα που σκεφτόμαστε συνήθως είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ένα παιδί στο σχολείο. Σχεδόν όλοι νομίζουμε ότι είναι μια μορφή μαθησιακής δυσκολίας αλλά αυτή είναι μόνο η μια πλευρά της.

Η δυσλεξία δεν είναι αποτέλεσμα εγκεφαλικής η νευρικής βλάβης ούτε προκαλείται εξαιτίας κάποιας δυσπλασίας του εγκεφάλου, των αυτιών ή των ματιών. Είναι προϊόν της σκέψης και ένας ιδιαίτερος τρόπος αντίδρασης στο αίσθημα της σύγχυσης. Η νοητική λειτουργία που την προκαλεί είναι μια φυσική ικανότητα, κάτι το ιδιαίτερο που εξυψώνει το άτομο. Όλοι οι δυσλεξικοί δεν αναπτύσσουν τα ίδια ταλέντα έχουν όμως όλοι κάποια κοινά πνευματικά χαρακτηριστικά.

  • Μπορούν να χειρίζονται την ικανότητα του εγκεφάλου να δημιουργεί και να διαφοροποιεί αυτά που αντιλαμβάνεται.
  • Έχουν πολύ αυξημένη συνείδηση του περιβάλλοντος τους.
  • Είναι πιο περίεργοι απ’ το μέσο άτομο.
  • Είναι πολύ δημιουργικοί.
  • Είναι εφευρετικοί.
  • Σκέφτονται κυρίως με εικόνες παρά με λέξεις. ( Η εικονική σκέψη είναι 400 με 2000 φορές πιο γρήγορη από αυτή των ανθρώπων που σκέφτονται λεκτικά.).
  • Είναι εξαιρετικά διαισθητικοί και διορατικοί.
  • Σκέφτονται και αντιλαμβάνονται πολυδιάστατα (χρησιμοποιώντας όλες τις αισθήσεις τους).
  • Μπορούν να βιώνουν τη σκέψη ως πραγματικότητα.
  • Έχουν ζωηρή φαντασία.

 

Διάσημοι δυσλεξικοί ήταν ο Άντερσεν, ο Ντα Βίντσι, ο Αϊνστάιν, ο Τσόρτσιλ, ο Ντίσνεϊ και είναι η Γούπι Γκόλντμπεργκ, ο Ταραντίνο, ο Μπ. Γέιτς κ.α.

   Αυτές οι ικανότητες αν δεν καταπιεστούν, ανατραπούν ή καταστραφούν από τους γονείς ή τους εκπαιδευτικούς καταλήγουν σε δύο χαρακτηριστικά: ευφυΐα ανώτερη του φυσιολογικού και ασυνήθιστα δημιουργικά ταλέντα, όπως για τον  Αϊνστάιν ήταν ή φυσική και για τον Ντίσνεϊ η τέχνη.

Οι δυσλεξικοί βιώνουν πολύ συχνά και έντονα το αίσθημα του αποπροσανατολισμού. Κατά τη διάρκεια ενός αποπροσανατολισμού η αντίληψη του ατόμου διαστρεβλώνεται. Εκείνο που βιώνει ως πραγματικότητα στο μυαλό του δεν συμβαδίζει με τα πραγματικά γεγονότα και με τις συνθήκες του περιβάλλοντος. Οι βασικές αισθήσεις του που διαστρεβλώνονται είναι της όρασης, της ακοής, της ισορροπίας, της κίνησης και του χρόνου. Ορισμένα από τα πιο κοινά συμπτώματα του αποπροσανατολισμού κατηγοριοποιημένα ανάλογα με τις αισθήσεις είναι τα εξής:

ΟΡΑΣΗ

  • Εμφανίζονται αλλαγές και αντιστροφές στα σχήματα και στη σειρά των γραμμάτων ή των αριθμών. Μπορεί π.χ. να γράφουν 3 αντί για ε ή 42 αντί για 24.
  • Γίνονται πολλά ορθογραφικά λάθη.
  • Παραλείπονται γράμματα, λέξεις ή ολόκληρες σειρές κατά την ανάγνωση ή την γραφή ή προστίθενται γράμματα και λέξεις που δεν υπάρχουν.
  • Γράμματα και αριθμοί φαίνονται να κινούνται, να διογκώνονται, να συρρικνώνονται ή να εξαφανίζονται.
  • Παραλείπονται, αγνοούνται ή δεν γίνονται αντιληπτά σημεία στίξης και κεφαλαία γράμματα.

ΑΚΟΗ

  • Μερικοί ήχοι της γλώσσας αρθρώνονται με δυσκολία.
  • Κάποιοι φθόγγοι ή συνδυασμοί συμφώνων προφέρονται λανθασμένα (τσ, τζ, τρ, φτ κ.α.)
  • Το άτομο ακούει λάθος ήχους ή τους ακούει πιο σιγανούς, πιο δυνατούς, μακρύτερους ή κοντινότερους από ό,τι είναι στην πραγματικότητα.
  • Φαινομενικά δεν ακούει ή δεν προσέχει αυτά που λέγονται.

ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ/ ΚΙΝΗΣΗ

  • Ζαλάδα ή ναυτία την ώρα της ανάγνωσης.
  • Συχνοί πονοκέφαλοι.
  • Κακή αίσθηση της κατεύθυνσης. Δυσκολία στο να διαβάζουν χάρτες ή να ακολουθούν κατευθύνσεις.
  • Δυσκολία στο γράψιμο.
  • Προβλήματα ισορροπίας και συντονισμού.

ΧΡΟΝΟΣ

  • Υπερκινητικότητα.
  • Υποκινητικότητα.
  • Δυσκολία στην εκμάθηση των μαθηματικών εννοιών.
  • Το άτομο δυσκολεύεται να πει τι ώρα είναι ή να είναι χρονικά ακριβές.
  • Υπερβολική ονειροπόληση.
  • Εύκολη απώλεια του ειρμού της σκέψης.
  • Δυσκολία τοποθέτησης κάποιων πραγμάτων στη σωστή σειρά.

Οι δυσλεξικοί βρίσκουν κάποιες καταναγκαστικές λύσεις  (τεχνάσματα) για να αντιμετωπίσουν τη σύγχυση που επιβραδύνει ή διακόπτει την ικανότητα της μάθησης. Στην πραγματικότητα όμως αυτά τα τεχνάσματα δεν λύνουν το πρόβλημα αλλά αντίθετα το κάνουν πιο έντονο. Κάποιες από τις πιο κοινές καταναγκαστικές λύσεις είναι:

  • Υπερβολική συγκέντρωση κατά την ανάγνωση.
  • Απομνημόνευση.
  • Ασυνήθιστες στάσεις του σώματος και κινήσεις.
  • Εξάρτηση από τους άλλους.
  • Δυνατή ανάγνωση κάθε γράμματος σε κάθε λέξη.
  • Αποφυγή (ευθυνοφοβία).

Τα συμπτώματα της δυσλεξίας είναι πολλά και ποικίλα και διαφέρουν από άτομο σε άτομο.

   Τόσο η δυσλεξία όσο και τα συμπτώματα της, αντιμετωπίζονται με ειδική αγωγή και με την ίδια επιτυχία σε όλες τις ηλικίες.

 

 

 

 

 

ΔΥΣΑΡΙΘΜΗΣΙΑ- ΑΝΑΡΙΘΜΗΣΙΑ

Ζωή Δελιακίδου

Ψυχολόγος με ειδίκευση στις μαθησιακές δυσκολίες

Η λέξη δυσαριθμησία (δυσκαλκιουλία) σημαίνει ότι ο μαθητής έχει δυσκολία στο να διεξάγει ορισμένες πράξεις αριθμητικής ή μαθηματικών. Μία άλλη ονομασία, η αναριθμησία (ακαλκιουλία) σημαίνει ότι ο μαθητής δεν μπορεί να κάνει καμία μαθηματική πράξη, ή ο,τιδήποτε έχει σχέση με αριθμητική.

Αυτοί οι όροι, όπως χρησιμοποιούνται από τους εκπαιδευτικούς ή τους σχολικούς ψυχολόγους, περιγράφουν προβλήματα από την πλευρά των μαθητών, όσον αφορά την εκμάθηση της χρήσης των αριθμών, έτσι ώστε να είναι σε θέση να πραγματοποιήσουν πρόσθεση, αφαίρεση, πολλαπλασιασμό και διαίρεση. Ή περιγράφουν προβλήματα στη μελέτη ή έκφραση των σχέσεων μεταξύ ποσοτήτων και μεγεθών τα οποία εκπροσωπούνται από νούμερα και σύμβολα.

Περίπου 60% των ατόμων με δυσλεξία έχουν δυσκολία στα μαθηματικά, περίπου 11% από αυτά τα άτομα υπερέχουν στα μαθηματικά ενώ το υπόλοιπο ποσοστό έχει συνηθισμένες μαθηματικές ικανότητες. Παρόλο που σχετίζεται στενά με την δυσλεξία η δυσαριθμησία θα πρέπει να θεωρείται μία ξεχωριστή και διαφορετική μαθησιακή δυσκολία.

Συμπτώματα της δυσαριθμησίας είναι:

  • Προβλήματα στις πράξεις της πρόσθεσης, αφαίρεσης, πολλαπλασιασμού και διαίρεσης.
  • Δυσκολία στην εκμάθηση της προπαίδειας
  • Σύγχυση όσον αφορά τα μαθηματικά σύμβολα όπως: + και x, -, ÷ και =, < και > και άλλα.
  • Δυσκολία στο να καταλάβουν τα άτομα λέξεις που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μαθηματικές λειτουργίες όπως η «διαφορά» ή το «υπόλοιπο».
  • Τάση να αντιστρέφουν ή να μεταθέτουν νούμερα στην γραφή όπως π.χ να γράφουν 31 αντί για 13
  • Δυσκολία στο να κατανοήσουν έννοιες που σχετίζονται με τον χρόνο ή στο να μάθουν να λένε την ώρα
  • Δυσκολία στο να αντιλαμβάνονται και να θυμούνται μαθηματικούς κανόνες ή την σειρά με την οποία πρέπει να γίνουν οι πράξεις
  • Δυσκολία στο να καταλάβουν τις έννοιες «δανείζομαι» ή «μεταφέρω» ή να υπολογίζουν τα κρατούμενα στις μαθηματικές πράξεις όπως η αφαίρεση και η πρόσθεση.

Ένας μαθητής με δυσαριθμησία (δυσκαλκιουλία) μπορεί να κάνει λάθη σε απλά προβλήματα και να καταλήγει σε λύσεις όπως π.χ. 2×5=7. Εδώ φαίνεται η σχέση που υπάρχει στη δυσαριθμησία και τη δυσλεξία. Τα μαθηματικά σύμβολα αποτελούν μια ξεχωριστή γλώσσα και μπορούν να παρερμηνευθούν ή να μεταφερθούν όπως ακριβώς τα γράμματα του αλφάβητου. Ακόμη ένα κοινό σύμπτωμα είναι η συνήθεια να μετρούν οι μαθητές με τα δάχτυλα τους ή να ζωγραφίζουν γραμμές στο χαρτί αντί να χρησιμοποιούν νούμερα.

Υπάρχει περίπτωση ένα παιδί να γνωρίζει αμέσως την λύση σε κάποια προβλήματα μαθηματικών αλλά να είναι πολύ αργό στην επίλυση τους με χαρτί και μολύβι ή και να μην τα καταφέρνει καθόλου στο να τα επιλύσει με αυτόν τον τρόπο. Αυτό οφείλεται στα προβλήματα δυσλεξίας όσον αφορά την γλώσσα και συμβαίνει όταν ένα παιδί βασίζεται στις οπτικοχωρικές δεξιότητες συλλογισμού για να εικονοποιήσει το πρόβλημα και την επίλυσή του και όχι στον σειριακό χειρισμό των αριθμών. Κατά ειρωνικό τρόπο αυτές οι ικανότητες μπορεί να καταστήσουν ικανό το παιδί να υπερέχει αργότερα στα ανώτερα μαθηματικά όπως η τριγωνομετρία κ.α. όμως συχνά κρατούν το παιδί πίσω κατά τα πρώτα χρόνια όταν η έμφαση δίνεται στην απλή αριθμητική και την αποστήθιση.

Συχνά υπάρχουν σχετιζόμενα προβλήματα και σε άλλους τομείς. Ένας μαθητής που δεν μπορεί να κάνει σωστά μαθηματικά μπορεί επίσης να έχει πρόβλημα στα:

 

  • να μπερδεύει το δεξιά με το αριστερά
  • να ακολουθεί κατευθύνσεις (όπως χάρτες ή διαδοχικές οδηγίες)
  • να μάθει να λέει την ώρα
  • να έχει συνέπεια στην ώρα
  • στις μουσικές νότες
  • στον φυσικό συντονισμό στα σπορ ή τον χορό
  • να θυμάται τα γεγονότα που έγιναν στο παρελθόν με την σωστή σειρά.