ΤΟ ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟ ΠΑΙΔΙ

Ζωή Δελιακίδου

Ψυχολόγος με ειδίκευση στις μαθησιακές δυσκολίες

Η πάθηση μου είναι μια πραγματικότητα.

Είναι ένα σύνδρομο. Δυστυχώς καταγράφω ότι πέσει στην αντίληψη μου χωρίς να το φιλτράρω. Μαθαίνω με έναν ανοργάνωτο και τυχαίο τρόπο και ‘πετάγομαι’ από το ένα θέμα στο άλλο χωρίς να μπορώ να ελέγξω τον εαυτό μου.

Το ξέρω ότι δυσκολεύομαι να μάθω κάποια απλά πράγματα. Όμως την ώρα που προσπαθώ να συγκεντρωθώ, το σώμα μου μου ζητάει να κουνηθώ και το μυαλό μου δεν μπορεί να σταθεροποιηθεί σε αυτό που προσπαθώ. Πόσο με κουράζει αυτό!Όταν με ρωτάτε ευθέως για ένα γεγονός, δεν είμαι σε θέση να το περιγράψω ή μιλάω λίγο γι’αυτό.

Επίσης, όταν γράφω γρήγορα, ο γραφικός χαρακτήρας μου είναι άσχημος, σχεδόν δυσανάγνωστος κάτι που με απογοητεύει πολύ κι ας μη το δείχνω. Τέλος, όταν διαβάζω, δεν καταφέρνω να κατανοήσω το κείμενο και πολλές φορές πρέπει να μου το εξηγήσετε ξανά και ξανά.

Δε θέλω δραστηριότητες πάνω από τις δυνάμεις μου. Κουράζομαι και απογοητεύομαι. Περιμένετε, θα μεγαλώσω!
Οι δυσκολίες μου που συνδέονται με τη διατήρηση της προσοχής και τον αυτοέλεγχο μου χειροτερεύουν ή καλυτερεύουν κατά περιόδους, χωρίς να υπάρχει κάθε φορά λογική εξήγηση γι’ αυτό.

Βλέπω πόσο χαίρεστε όταν είμαι καλύτερα και βλέπω πόσο απελπίζεστε όταν ‘ξαναπέφτω’.
Μην πέφτετε σε αντιφάσεις. Με μπερδεύετε έτσι αφάνταστα και με κάνετε να χάνω την πίστη μου σε εσάς.
Το ξέρω ότι είναι πολύ δύσκολο και κουραστικό να έχετε ένα παιδί σαν κι εμένα. Σας ζαλίζω όλη την ώρα και συχνά ντρέπεστε για εμένα.

Μη φοβάστε να είστε σταθεροί μαζί μου. Αυτό θα με κάνει να νοιώθω περισσότερη σιγουριά.Μη ξεχνάτε όταν με βλέπετε να είμαι πολύ ενοχλητικός και η συμπεριφορά μου είναι πολύ αρνητική (μπορεί να χτυπάω ή να βρίζω) ότι δεν θέλω να σας πληγώσω.

Θέλω να είμαι ‘καλός’ και να με αγαπάτε, αλλά δεν μπορώ να είμαι ήρεμος. Άλλωστε, έχω πληγωθεί πολύ και από την απόρριψη από τους συμμαθητές μου και πιθανά και τους δασκάλους μου.

Μη με βομβαρδίζετε με την έννοια του ‘καλού’ παιδιού. Κάποιες φορές θα γίνω και ‘κακός-ή’. Αγαπάτε με γι αυτό που είμαι και δώστε μου να καταλάβω ό,τι έκανα (θετικό ή αρνητικό, επιβράβευση ή επίπληξη.)

Έχω μια μεγάλη υπερευαισθησία που συνδέεται με παρορμητικότητα και κατευθύνεται από το συναίσθημα μου με αποτέλεσμα να μην αντέχω την κριτική. Η διάθεσή μου μπορεί να αλλάξει γρήγορα και πολύ έντονα εξαιτίας κάποιων πολύ μικρών και ασήμαντων πραγμάτων. Θέλω να το ξέρετε αυτό κάθε φορά που με βλέπετε να κάνω ‘έκρηξη’.

Μη μου αφαιρείτε το δικαίωμα του να θυμώνω, ακόμη και μαζί σας. Είναι και αυτό συναίσθημα και πρέπει να εκδηλωθεί. Προστατεύστε με από το θυμό μου και μάθετε με να τον διοχετεύω σωστά.

Μη μου δίνετε επιπόλαιες υποσχέσεις. Νοιώθω πολύ περιφρονημένος όταν δεν τις κρατάτε.
Μη με απειλείτε, μη με εκβιάζετε. Έτσι δεν μαθαίνω, φοβάμαι και ίσως καταφύγω στην ψευτιά ή στην επιθετική ενέργεια για να καλύψω τον φόβο μου.

Μη μου κάνετε παρατηρήσεις μπροστά σε κόσμο αν μπορείτε. Αυτό μου το κάνουν όλοι και συνέχεια γιατί είμαι ‘άτακτο’ και ‘κακό’ παιδί. Θα προσέξω περισσότερο αυτό που θα μου πείτε, αν μου μιλήσετε ήρεμα, μια στιγμή που θα είμαστε οι δυο μας. Επίσης μη μου κάνετε συνεχώς παρατηρήσεις. Γιατί τότε θα χρειασθεί να προστατεύσω τον εαυτό μου κάνοντας τον κουφό.
Έχω έντονο το αίσθημα του δικαίου. Θυμώνω πολύ και αισθάνομαι άχρηστος όταν με αδικείτε. Με ενοχλεί όταν με κατακρίνετε για κάτι που δεν μπορώ να κάνω. Το ξέρω ότι δεν μπορώ να το κάνω και θυμώνω και εγώ με τον εαυτό μου!

Μη διανοηθείτε ποτέ, πως θα πέσει η υπόληψή σας αν μου ζητήσετε συγνώμη. Μια τίμια αναγνώριση ενός λάθους σας, μου δημιουργεί πολύ θερμά συναισθήματα απέναντί σας και μου μαθαίνει να ζητώ και εγώ συγγνώμη για τα σφάλματά μου (που μάλλον είναι και αυτά πολλά.).

Μη μου δημιουργείτε το συναίσθημα πως τα λάθη μου είναι αμαρτήματα (ενοχή). Μπερδεύονται έτσι μέσα μου όλες οι αξίες που έχω μάθει να αναγνωρίζω και μειώνεται η αυτοπεποίθηση μου.

Έχω διαφορετικούς βιορυθμούς και μπορεί να κοιμάμαι λιγότερο απ’ ότι τα άλλα παιδιά. Ο εγκέφαλός μου χρειάζεται χρόνο για να μπορεί να ‘αποσυνδεθεί’. Έτσι το πρωί συχνά χρειάζομαι χρόνο για να ξεκινήσω κανονικά τη μέρα μου και συχνά είμαι από το πρωί κουρασμένος.

Μη δίνετε μεγάλη σημασία στις μικροαδιαθεσίες μου. Καμιά φορά δημιουργούνται ίσα ίσα για να κερδίσω την προσοχή που ζητούσα. Δεν δέχομαι εύκολα τη σωματική επαφή. Έχω αυτό που λένε απτική αμυντικότητα. Δέχομαι από μερικούς ανθρώπους χάδια, ενώ δεν μπορώ από άλλους. Αυτό δεν σημαίνει ότι τους αντιπαθώ. Μάλλον προτιμώ τα ελαφριά χάδια στην πλάτη.

Αντιμετωπίζω δυσκολίες με τους συνομηλίκους μου, καθώς με την παρορμητικότητα μου δείχνω συχνά μικρότερος από την ηλικία μου κάνοντας ‘χαζά’ πράγματα. Το ξέρω ότι αντιδρώ με παρορμητικό συχνά υπερβολικό τρόπο. Ξαφνικά ενεργώ με απρόβλεπτο τρόπο, πετάγομαι ή λέω κάτι άσχετο με τη συζήτηση την ώρα που οι άλλοι μιλούν, καταστρέφω κάποιο αντικείμενο, δεν τηρώ τους κανόνες του παιχνιδιού, θυμώνω εύκολα ή δείχνω προσβεβλημένος-η. Εξ αιτίας αυτού οι άλλοι ενοχλούνται ή πιστεύουν ότι ‘δεν είμαι στα λογικά μου’. Συχνά δεν με θέλουν στα σπίτια τους και αυτό σας έχει απομονώσει από τις παρέες σας.

Μη με συγκρίνετε με άλλα παιδιά. Νοιώθω πολύ άσχημα, χάνω τον εαυτό μου είμαι μοναδικός-ή.
Μη με προστατεύετε από τις συνέπειες των πράξεων μου. Χρειάζεται καμιά φορά να πάθω για να μάθω.
Τα πηγαίνω καλύτερα με αρκετά πιο μεγάλα παιδιά (αυτά εκτιμούν αφενός το γεγονός ότι επικοινωνούν εύκολα μαζί μου χάρη στην προθυμία μου να ασχοληθώ με νέα πράγματα και επιπρόσθετα πιστεύουν ότι ασκούν επίδραση πάνω μου). Επίσης τα πηγαίνω καλά και με αρκετά μικρότερα παιδιά (αυτά επωφελούνται από την ανάγκη μου να πάρω τον ρόλο του δυνατού και να προσφέρω βοήθεια, τη στοργικότητα μου και την ταχύτατο ρυθμό με τον οποίο αλλάζω νέα παιχνίδια). Με τους συνολμιλήκους τα καταφέρνω καλά όταν αυτοί έχουν την ίδια ή ακριβώς την αντίθετη ιδιοσυγκρασία, ειδικά στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Μη ξεχνάτε πόσο γρήγορα μεγαλώνω όπως όλα τα παιδιά, περνώντας από διάφορες φάσεις. Σταθείτε δίπλα μου σε κάθε στιγμή και προσπαθήστε σας παρακαλώ να προσαρμόζετε την στάση σας στις ανάγκες μου.

Μη με παραχαϊδεύετε (υπερπροστασία). Ξέρω πολύ καλά πως δεν θα πρέπει να μου δίνετε οτιδήποτε ζητώ. Σας δοκιμάζω για να δω. Θέλω να μάθω να αντέχω στις ματαιώσεις. Αλλιώς υποφέρω.

Παίξτε μαζί μου. Σας θέλω γιατί μου αρέσετε. Σας έχω ανάγκη για να με οδηγήσετε σε μονοπάτια της φαντασίας και του παραμυθιού.
Πηγαίνετέ με σε κάποιον ειδικό για να με βοηθήσει. Πιστέψτε με, δεν μπορείτε από μόνοι σας να αντιμετωπίσετε αυτό που μου συμβαίνει. Ελάτε σε συνεργασία με τον δάσκαλό μου. Έτσι και εκείνος θα καταλάβει ότι προσπαθείτε για εμένα και δεν είναι μόνος του αλλά και εγώ θα ξέρω ότι δεν είμαι μόνος μου στον αγώνα μου.

Μην προσπαθείτε με τις ερωτήσεις σας να μου προσφέρετε έμμεσα την απάντηση. Έχω δικαίωμα να έχω τη δική μου γνώμη. Δώστε μου περιθώρια να την πω και να εκφράσω τα συναισθήματά μου.

ΑΥΤΙΣΜΟΣ

Ζωή Δελιακίδου

Ψυχολόγος με ειδίκευση στις μαθησιακές δυσκολίες


Ο αυτισμός είναι μια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από απορρόφηση στον κόσμο της φαντασίας και αποκλείει κάθε ενδιαφέρον για την πραγματικότητα. Παράλληλα εμποδίζει τη δημιουργία σχέσεων με άλλα άτομα, καθώς και την ομαλή ανάπτυξη της αυτοαντίληψης.
Είναι μια εξελισσόμενη ανικανότητα του εγκεφάλου η οποία εμφανίζεται κατά τα τρία πρώτα χρόνια της ζωής.

Τα άτομα με αυτισμό είναι εξολοκλήρου ή εν μέρει ανίκανα στο δημιουργήσουν κάποιου είδους σχέση με κάποιο άλλο ανθρώπινο όν. Τους λείπει όπως φαίνεται η στοιχειώδης ικανότητα και θέληση του να νιώθουν κάποια περιέργεια για την ανθρώπινη επαφή. Υπάρχουν σε έναν κόσμο δικό τους ο οποίος έχει αναπτύξει τους δικούς του ιδιαίτερους και ιδιόμορφους τρόπους λειτουργίας. Οτιδήποτε ενοχλεί τον κόσμο τους ,τους προκαλεί έντονο φόβο, πανικό και κάποιες φορές οργή. Αναπτύσσουν τελετουργίες στη ζωή τους οι οποίες είναι ταυτισμένες με ένα θέμα σχεδόν ζωής και θανάτου με ένα τρόπο που υπερβαίνει τον τρόπο που τα συνηθισμένα άτομα έχουν και χρησιμοποιούν για να νιώθουν ότι κατέχουν τον έλεγχο της ζωής τους.

Έχει αποδειχθεί ότι ο αυτισμός μπορεί να υπάρχει σε ελαφριά ή βαριά μορφή σε κάθε άτομο και επίσης ότι τα συμπτώματα του διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Υπάρχουν όμως και κάποια συγκεκριμένα βαθύτερα χαρακτηριστικά σε κάθε αυτιστικό που είναι ομοιόμορφα στη δομή τους.

Οι αυτιστικοί έχουν την τάση να έχουν ασυνήθιστες αισθητήριες εμπειρίες. Αυτές οι εμπειρίες μπορεί να συμπεριλαμβάνουν μια αίσθηση του να είναι υπερευαίσθητοι στα ερεθίσματα ή λιγότερο ευαίσθητοι από το συνηθισμένο.

Δεν είναι ασυνήθιστο, για παράδειγμα για ένα αυτιστικό άτομο το να αποφεύγει να το αγγίζουν. Αυτό είναι εξαιτίας του γεγονότος ότι έχουν πολύ αυξημένη την αίσθηση της αγγίγματος. Ένα άγγιγμα το οποίο είναι απαλό για τους περισσότερους ανθρώπους μπορεί να πονέσει ή να σοκάρει κάποιους αυτιστικούς ανθρώπους. Από την άλλη μεριά, ορισμένοι αυτιστικοί μπορεί να μην έχουν καμία ευαισθησία στον πόνο και να μην παρατηρούν ή να μην καταλαβαίνουν τραυματισμούς.

Υπάρχει επίσης η πιθανότητα να έχουν αυξημένη ευαισθησία όσον αφορά την ακοή τους. Επομένως, ήχοι που δεν ενοχλούν τους περισσότερους ανθρώπους μπορεί να προκαλούν πόνο στα αυτιά των αυτιστικών.

Επίσης, επηρεάζεται η όρασή τους. Ορισμένοι αυτιστικοί έχουν πρόβλημα στο να αναγνωρίζουν πρόσωπα. Επίσης, υπάρχει η πιθανότητα το δυνατό φως να προκαλεί πόνο στα μάτια ενός αυτιστικού.

Οι αυτιστικοί έχουν επίσης, σε μεγάλο βαθμό πρόβλημα στο να καταλαβαίνουν το τι συμβαίνει μέσα στο κοινωνικό τους περιβάλλον.

Ο αυτισμός δεν είναι νοητική υστέρηση. Κάποιοι έχουν πολύ υψηλό δείκτη νοημοσύνης άλλοι έχουν μέσου όρου ευφυΐα και ορισμένοι μπορεί να έχουν νοητική υστέρηση.

Δεν είναι πρόβλημα συναισθηματικής φύσης. Ο αυτισμός είναι νευρολογική κατάσταση με την οποία συνήθως οι άνθρωποι γεννιούνται. Δεν την προκαλεί κάποιο ψυχολογικό τραύμα. Δεν αποτελεί ψύχωση ή έλλειψη επαφής με την πραγματικότητα.

Υπάρχει μεγάλη ποικιλία όσον αφορά τους αυτιστικούς. Ορισμένοι αυτιστικοί μπορεί ποτέ να μη μάθουν να μιλάνε και μπορεί ποτέ να μην τα καταφέρουν να δουλέψουν και να ζήσουν ανεξάρτητα. Άλλοι μπορεί να τα πηγαίνουν καλά σε ειδικά υποστηρικτικά περιβάλλοντα και να εργάζονται σε προστατευμένο περιβάλλον. Άλλοι μπορεί να είναι ολότελα ανεξάρτητοι και να είναι σε πολύ καλό βαθμό λειτουργικοί. Η τελευταία ομάδα των αυτιστικών είναι πολύ σπάνια αναγνωρίσιμη. Πέρα από όλα αυτά όμως οι αυτιστικοί άνθρωποι υπάρχουν και οι άνθρωποι αυτοί έχουν την ανάγκη να αναγνωρίζουν και να καταλαβαίνουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και την μοναδικότητα που έχουν όσον αφορά τον τρόπο της σκέψης τους, το να κάνουν πράγματα και το να αντιλαμβάνονται τον κόσμο.

ΔΥΣΓΡΑΦΙΑ – ΑΓΡΑΦΙΑ

Ζωή Δελιακίδου

Ψυχολόγος με ειδίκευση στις μαθησιακές δυσκολίες

Δυσγραφία σημαίνει «δυσκολία στην γραφή» ενώ αγραφία σημαίνει «ανικανότητα στην γραφή». Ορισμένες φορές τα παραπάνω μπορεί να προέρχονται από φυσικά ή νευρολογικά θέματα, τα οποία δεν σχετίζονται με την δυσλεξία. Κάποια παιδιά μπορεί να έχουν δυσκολία με τον λεπτό κινητικό συντονισμό που μπορεί να προέρχεται από άλλες αναπτυξιακές αιτίες ή από φυσικές δυσκολίες, τα οποία να καθιστούν πολύ δύσκολο γι’ αυτά να πιάσουν σωστά το στυλό ή το μολύβι ή να συντονίσουν τις κινήσεις τους. Αυτά τα παιδιά μπορούν να βοηθηθούν από την εργοθεραπεία.

    Ο όρος δυσγραφία επίσης χρησιμοποιείται κάποιες φορές για να περιγράψει διαταραχή στην γραφή έκφρασης: μία δυσκολία δηλαδή στο να μετατρέπουν τα άτομα τις σκέψεις τους σε λέξεις όταν γράφουν. Για τα παιδιά ή τους ενήλικες που έχουν αυτού του είδους την δυσκολία κάθε προσπάθεια στο να γράψουν μία έκθεση αποτελεί μια πολύ επίπονη διαδικασία και μπορεί να έχουν μεγάλη δυσκολία στο να σχηματίσουν σωστά με βάση τους κανόνες γραμματικής προτάσεις ή παραγράφους.

Όταν η δυσγραφία σχετίζεται με την δυσλεξία τότε η πρώτη αποτελεί αποτέλεσμα υποβόσκουσων δυσκολιών με τον γραπτό λόγο. Ορισμένα συμπτώματα είναι τα εξής:

  • Τα δάχτυλα να είναι στριμωγμένα μεταξύ τους όταν πιάνουν το μολύβι ή το στυλό ή το άτομο να τα πιάνει με έναν ασυνήθιστο τρόπο.
  • Το γραπτό να είναι αμαυρωμένο από συχνές στραβές γραμμές ή συχνά σβησίματα.
  • Η γραφή να είναι ασυνεπής με ανακατεμένα κεφαλαία και μικρά γράμματα, κάποια γράμματα να είναι καλλιγραφικά και άλλα όχι, άλλα γράμματα να είναι μικρότερα κι άλλα μεγαλύτερα, να έχουν ακανόνιστο σχηματισμό ή κλίση.
  • Το άτομο έχει δυσκολία στο να γράφει σε γραμμές ή μέσα στα περιθώρια.
  • Το άτομο γράφει πολύ αργά και κουράζεται εύκολα.
  • Η γραφή του είναι δυσανάγνωστη.

 

Οι μαθητές που έχουν δυσγραφία συχνά έχουν προβλήματα όσον αφορά την αλληλουχία. Η συμπτωματολογία φαίνεται να είναι προβλήματα αντίληψης (αντιστροφή γραμμάτων/ αριθμών, το να γράφουν λέξεις ανάποδα, να γράφουν γράμματα χωρίς κάποια σειρά και πολύ πρόχειρο γραφικό χαρακτήρα) μπορούν επίσης να σχετίζονται άμεσα με την επεξεργασία πληροφοριών με βάση την αλληλουχία ή την ορθή λογική.

ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ- ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Ζωή Δελιακίδου

Ψυχολόγος με ειδίκευση στις μαθησιακές δυσκολίες


Η Διαταραχή ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητα είναι μια διαταραχή της συμπεριφοράς που εμφανίζεται συχνά κατά την παιδική ηλικία. Στατιστικά, 15 στα 100 παιδιά έχουν αυτή την διαταραχή και η εμφάνιση της είναι 5 φορές πιο συχνή στα αγόρια  από ότι στα κορίτσια. Πολλές φορές μπορεί να εμφανιστεί από την ηλικία των 3 χρονών, αλλά συνήθως σ’ αυτές τις περιπτώσεις η διάγνωση είναι δύσκολη και πολλές φορές δεν εντοπίζεται πριν το παιδί αρχίσει το σχολείο.

Για να χαρακτηρίσουμε μια διαταραχή ως ΔΕΠ/Υ. θα πρέπει τα συμπτώματα να εμφανιστούν πριν από την ηλικία των 7 χρόνων και να διαρκούν για περισσότερο από 6 μήνες.

Τα παιδιά που έχουν ΔΕΠ/Υ δεν έχουν χαμηλό δείκτη νοημοσύνης ή κακό χαρακτήρα ούτε είναι τεμπέληδες. Απλά έχουν μια διαταραχή της συμπεριφοράς που σημαίνει ότι μπορεί να έχουν κάποια προβλήματα στο να είναι προσεκτικά και συγκεντρωμένα σε κάτι ή να δυσκολεύονται στο να κάθονται ακίνητα σε ένα μέρος. Τα παιδιά αυτά είναι πιθανό επίσης να περνούν αρκετές ώρες στο γραφείο του διευθυντή του σχολείου ή να επηρεάζουν τους φίλους τους με την συμπεριφορά τους.

Η Διαταραχή ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας χωρίζεται σε τρεις υποκατηγορίες ανάλογα με τα συμπτώματα της:

1. Την κατηγορία της Διάσπασης Προσοχής της οποίας τα συμπτώματα είναι τα εξής:

  • Ανικανότητα στο να δίνει το παιδί προσοχή σε λεπτομέρειες ή μια τάση στο να κάνει λάθη απροσεξίας στις εργασίες για το σχολείο ή σε άλλες δραστηριότητες.
  • Δυσκολία στο να διατηρεί επικεντρωμένη την προσοχή του σε εργασίες που του έχουν αναθέσει να κάνει ή κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού.
  • Δυσκολία στο να ακολουθεί οδηγίες.
  • Πρόβλημα στο να έχει οργάνωση όσον αφορά δουλειές, δραστηριότητες ή τον χώρο του.
  • Αποφυγή ή δυσαρέσκεια στο να αναλαμβάνει δραστηριότητες που χρειάζονται πνευματική προσπάθεια.
  • Τάση να χάνουν πράγματα όπως παιχνίδια, σημειωματάρια κ.α.
  • Απόσπαση της προσοχής.
  • Να ξεχνάει κάποιες καθημερινές δραστηριότητες.

 

2. Την κατηγορία της Υπερκινητικότητας- Παρορμητικότητας που έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

  • Να κουνιέται νευρικά, να στριφογυρίζει.
  • Δυσκολία στο να κάθεται το παιδί καθισμένο.
  • Υπερβολικό τρέξιμο ή σκαρφάλωμα.
  • Δυσκολία στο να παίζει ήσυχα και ήρεμα.
  • Πάντα να δίνει την εντύπωση ότι είναι έτοιμο να πάει κάπου να φύγει.
  • Να μιλάει πολύ.
  • Να πετάγεται και να δίνει απαντήσεις πριν την ολοκλήρωση των ερωτήσεων.
  • Δυσκολία στο να περιμένει στην σειρά του σε μια ουρά.
  • Να διακόπτει κάποιον που μιλάει ή να επεμβαίνει.

3. Η τρίτη υποκατηγορία είναι ο συνδυασμός των συμπεριφορών των 2 παραπάνω κατηγοριών.

Επακόλουθο της διαταραχής είναι τα παιδιά αυτά να δημιουργούν προβλήματα και να μη γίνονται αποδεκτά ούτε από τους συνομήλικους  ούτε από τους μεγάλους. Επίσης, λόγω της μεγάλης διάσπασης και του μικρού χρόνου προσήλωσης στην ίδια δραστηριότητα να και έχουν κανονική  νοημοσύνη συχνά παρουσιάζουν χαμηλή απόδοση στο σχολείο.

Όσον αφορά την αιτιολογία αυτής της διαταραχής παρόλο που οι επιστήμονες και οι γιατροί πιστεύουν ότι πιθανόν να έχει να κάνει με τα διαφορετικά επίπεδα δραστηριότητας του εγκεφάλου, στη πραγματικότητα κανείς δεν είναι σίγουρος για το γιατί κάποιος μπορεί να εμφανίζεί αυτή τη διαταραχή.

Κανένας δεν μπορεί να αποκτήσει τη Διαταραχή ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα ηθελημένα ούτε είναι κάτι το κολλητικό όπως η γρίπη. Ένα παιδί έχει περισσότερες πιθανότητες  να έχει ΔΕΠ/Υ αν κάποιος από τους συγγενείς του ήδη έχει αυτή τη διαταραχή ή κάποιο άλλο πρόβλημα συμπεριφοράς.

Οι διάφορες θεραπείες  που έχουν προταθεί είναι κυρίως οι φαρμακευτικές και συγκεκριμένα η χορήγηση Ριταλίνης. Αυτή όμως είναι μια θεραπεία η οποία πρέπει να αποφεύγεται διότι είναι επικίνδυνη και δεν δίνει μια μόνιμη λύση στο πρόβλημα. Έχουν σημειωθεί ακόμη και κρούσματα θανάτου σε παιδιά μετά από χορήγηση Ριταλίνης. Είναι καλύτερα να προτιμούνται θεραπείες όπως οι ψυχοδυναμικές οι μπιχαβιοριστικές ή η ειδική παιδαγωγική αγωγή για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των μαθησιακών δυσκολιών που συνυπάρχει με τις περισσότερες περιπτώσεις.

ΔΥΣΠΡΑΞΙΑ

Ζωή Δελιακίδου

Ψυχολόγος με ειδίκευση στις μαθησιακές δυσκολίες

Η δυσπραξία είναι η δυσκολία του ατόμου να σκεφτεί, να σχεδιάσει και να εκτελέσει αισθητηριακές/ κινητικές δραστηριότητες. Κάποιες φορές ονομάζεται «σύνδρομο αδεξιότητας». Το παιδί ή το άτομο που έχει δυσπραξία μπορεί να έχει δυσκολία στον συντονισμό μικρών κινητικών λειτουργιών, όπως για παράδειγμα στο να δέσει τα κορδόνια του ή να κουμπώσει τα κουμπιά των ρούχων του. Μπορεί να υπάρχουν δυσκολίες με την ισορροπία και τον συντονισμό μεγάλων κινητικών δραστηριοτήτων όπως π.χ. δυσκολία στο να οδηγήσει ποδήλατο ή να πιάσει μία μπάλα. Μπορεί να δείχνει ότι είναι εξαιρετικά αδέξιο, να έχει δυσκολία στο να περπατάει ίσια ή να παθαίνει εύκολα ατυχήματα και πάντα να σπάει, να γλιστράει ή να πέφτει επάνω σε πράγματα. Υπάρχει πιθανότητα να έχει έλλειψη πλευροποίησης (αίσθηση του δεξιά και αριστερά) επίσης το άτομο να έχει δυσκολία στο να ξεχωρίσει το δεξιά από το αριστερά και να δυσκολεύεται να περάσει την μεσογραμμή του σώματός του με το πόδι ή το χέρι.

Ντάνιελ Ράντκλιφ

Το 2008, o Radcliffe αποκάλυψε ότι πάσχει από  δυσπραξία.  Η διαταραχή κινητικών δεξιοτήτων εκδηλώνεται μερικές φορές τόσο άσχημα, που έχει πρόβλημα στο να κάνει απλές δραστηριότητες, όπως το γράψιμο ή το να δέσει τα κορδόνια του. Παρ’ όλ’ αυτά η διαταραχή αυτή δεν τον εμπόδισε από το να λάμψει και μάλιστα πολύ σύντομα.

Ντάνιελ ΡάντκλιφΗθοποιός - Χάρι Πότερ

Ερευνητές έχουν σημειώσει ότι αυτή η κατάσταση συνοδεύεται συχνά από δυσλεξία, διάσπαση προσοχής, δυσγραφία ή προβλήματα στα μαθηματικά.

Έχει βρεθεί ότι η δυσπραξία συμβαίνει όταν ο φυσικός προσανατολισμός ενός ατόμου βρίσκεται σε ένα πολύ δυσμενές σημείο, κάπου μπροστά από το σώμα και κάτω από την γραμμή της όρασης. Αυτός ο προσανατολισμός παράγει τα κλασικά συμπτώματα μικτής ημισφαιριακής κυριαρχίας του εγκεφάλου όπως π.χ το να μπερδεύει ο δυσπραξικός το δεξιά με το αριστερά. Μπορεί επίσης να δημιουργήσει ένα εμπόδιο στην μεσογραμμή όπου το άτομο να μην μπορεί να κουνήσει το χέρι του ή το πόδι του πέραν της μεσογραμμής όπως αναφέραμε και παραπάνω.

Το εμπόδιο στην μεσογραμμή δεν επιτρέπει επίσης στα μάτια να ανιχνεύσουν πέραν της μεσογραμμής επομένως μπορεί να αποτελεί εμπόδιο και στην αντίληψη. Για το άτομο λοιπόν αυτό η μισός κόσμος έχει διακοπεί, ο μισός κόσμος δεν υπάρχει δηλαδή. Αυτή η ανωμαλία δεν επηρεάζει μόνο την οπτική αντίληψη αλλά επηρεάζει επίσης και διαστρεβλώνει και την ακουστική αντίληψη, ώστε το άτομο να ακούει τους ήχους αλλοιωμένους , πολύ δυνατούς ή απαλούς ή να έρχονται από λάθος μέρος. Αυτό εξηγεί το γιατί το πρόβλημα συχνά αντιμετωπίζεται σαν ακουστική δυσλειτουργία.

Κάποια από αυτά τα θέματα μπορεί να σχετίζονται επίσης με αιθουσαία προβλήματα ή προβλήματα στην παρεγκεφαλίδα. Η παρεγκεφαλίδα είναι μία περιοχή του εγκεφάλου που βρίσκεται προς το κάτω και πίσω μέρος του εγκεφάλου. Η παρεγκεφαλίδα σχετίζεται κατά πάρα πολύ με τον συντονισμό και την σωματική, κιναισθητική μνήμη η οποία σχετίζεται με την σειρά της με εκμάθηση νέων φυσικών δεξιοτήτων όπως για παράδειγμα το πατινάζ. Υπάρχει κάποια έρευνα που υποδεικνύει ότι η παρεγκεφαλίδα τείνει να είναι μικρότερη και πιο συμμετρική στα παιδιά με δυσλεξία και επίσης δείχνει στοιχεία μειωμένης δραστηριότητας της παρεγκεφαλίδας σε μικρές κινητικές δραστηριότητες όπως για παράδειγμα την εκμάθηση και εξάσκηση μιας αλληλουχίας κινήσεων των δαχτύλων των χεριών. Το αιθουσαίο σύστημα καθοδηγείται από το εσώτερο αυτί. Μία αιθουσαία διαταραχή συνδέεται με ζαλάδα, αστάθεια ή ανισορροπία όταν το άτομο περπατάει, με ίλιγγο και με ναυτία.

Ένα άτομο με λεκτική δυσπραξία μπορεί να έχει δυσκολία στο να συντονίζει τον λόγο του, το οποίο μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα να τραυλίζει ή να έχει αλλοιωμένη ομιλία. Ουσιαστικά ο εγκέφαλος δεν στέλνει τα σωστά σήματα στους μύες για να παράγουν γνωστική ομιλία. Η λεκτική δυσπραξία είναι εξαιρετικά απογοητευτική διότι το παιδί ή ο ενήλικας γνωρίζει μέσα στο μυαλό του τι θέλει να πει αλλά οι ήχοι δεν βγαίνουν από το στόμα του σωστά όταν προσπαθεί να μιλήσει. Αυτό είναι διαφορετικό από τα θέματα ανάκλησης λέξεων που συχνά σχετίζονται με δυσλεξία που συμβαίνει όταν το παιδί γνωρίζει τί θέλει να πει αλλά δεν μπορεί να σκεφτεί την σωστή λέξη. Με την δυσπραξία, το άτομο έχει την λέξη στο μυαλό του αλλά δεν μπορούν να λειτουργήσουν σωστά και να συνεργαστούν τα χείλη και η γλώσσα για να εκφραστεί αυτή η λέξη.

Ενημερωθείτε για τις μεθόδους αντιμετώπισης της δυσπραξίας και κλείστε ένα ραντεβού!

ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΚΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ

Σχετικά με τον τρόπο εξέτασης των δυσλεξικών μαθητών/τριών, ας γνωρίζουμε τα εξής:

1. Η δυσλεξία, γνωστή τα τελευταία χρόνια ως «ειδική μαθησιακή δυσκολία στη γραφή και στην ανάγνωση», είναι μια ειδική μαθησιακή δυσκολία η οποία συνίσταται στην αδυναμία των μαθητών/τριών να αποκτήσουν τις γλωσσικές δεξιότητες που σχετίζονται με την ανάγνωση, τη γραφή και την ορθογραφία. Η λειτουργική αυτή αδυναμία εκδηλώνεται, αν και υπάρχει συνήθως επαρκής νοητική ικανότητα , ομαλή συναισθηματική ανάπτυξη, κατάλληλη διδασκαλία και πλούσιο σε ερεθίσματα περιβάλλον. Θεωρείται επίσης ως μια ατέλεια στην επεξεργασία της πληροφορίας.

2. Τα κύρια συμπτώματα της μάθησιακής αυτής δυσκολίας είναι η αργή και με πολλά λάθη ανάγνωση, η δυσανάγνωστη γραφή και η υπερβολική και ασταθής ανορθογραφία καθώς και η δυσκολία απόδοσης με συνεχή λόγο του περιεχομένου ενός κειμένου, ενώ ο προφορικός λόγος δεν επηρεάζεται αρνητικά από αυτήν. Ο δυσλεξικός μαθητής/τρια κουράζεται εύκολα από το διάβασμα και πολύ συχνά παρουσιάζει διάσπαση προσοχής.

Από διάφορες έρευνες γνωρίζουμε πως η δυσλεξία συναντάται συχνότερα στα αγόρια από ό,τι στα κορίτσια και σε αναλογία 4 προς 1. Εμφανίζεται με τον ερχομό του παιδιού στο σχολείο και αντιμετωπίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη στιγμή που διαγνωστεί και παρασχεθεί στο παιδί η κατάλληλη διδακτική βοήθεια κυρίως από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού.

2. Οι εκπαιδευτικοί επιβάλλεται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν να χαρακτηρίζουν τον μαθητή/τρια ως δυσλεξικό, γιατί η διάγνωση της δυσλεξίας είναι έργο ειδικών και δεν είναι εύκολη διαδικασία. Οφείλουν όμως, αν παρατηρούν κάποιες ιδιαίτερες δυσκολίες του μαθητή/τριας, να παραπέμπουν τους γονείς στα Κέντρα Διάγνωσης Αξιολόγησης και Υποστήριξης (ΚΔΑΥ}, που θα συσταθούν και θα λειτουργήσουν από το επόμενο σχολικό έτος στην έδρα του κάθε νομού της χώρας, προς διαπίστωση τυχόν μαθησιακών δυσκολιών.

Επιπλέον, ας έχουν υπόψη τους πως ούτε η υπερβολική ανορθογραφία ούτε η κακή γραφή από μόνες τους υποδηλώνουν δυσλεξία.

3. Η δυσλεξία πλήττει ιδιαίτερα την αυτοεκτίμηση των μαθητών/τριών αυτών, γιατί συναισθάνονται άμεσα τη δυσκολία τους ν’ ανταποκριθούν ικανοποιητικά, όπως οι άλλοι συμμαθητές /τριές τους, στις μαθησιακές απαιτήσεις. Επομένως, είναι αναγκαίο να τους παρασχεθεί ψυχοσυναισθηματική στήριξη, ενίσχυση, ενθάρρυνση και εξατομικευμένη, όσο είναι δυνατό, διδακτική καθοδήγηση. Η κατανόηση του προβλήματός τους και η αποφυγή δυσμενούς κριτικής και άστοχων
χαρακτηρισμών τούς βοηθούν και ευχάριστα να νιώθουν στη σχολική κοινότητα και περισσότερο να επιμένουν στο επίπονο έργο τους. Οι δυσλεξικοί μαθητές/τριες (φυσικά και οι γονείς τους}, ας μην επαναπαύονται στην εξάντληση της επιείκειας εκ μέρους των διδασκόντων, αλλά να προσπαθούν, μέσα στα όρια των δυνατοτήτων τους, να είναι συνεπείς στις καθημερινές μαθησιακές τους υποχρεώσεις.

4. Σύμφωνα με τις ισχύουσες διάτάξεις, η αξιολόγηση των μαθητών/τριών αυτών με τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες γίνεται με προφορική εξέταση, δεδομένου ότι δυσκολεύονται να διατυπώσουν γραπτά τις σκέψεις τους και την όποια αποκτημένη γνώση τους. Η εξέτασή τους πρέπει να διεξάγεται μέσα σ’ ένα κλίμα ασφάλειας, αποδοχής και σεβασμού της ιδιαιτερότητάς τους . Γι αυτό το λόγο θα πρέπει να τους παρέχεται η δυνατότητα να χρησιμοποιούν το πρόχειρό τους, προκειμένου να σημειώσουν σ’ αυτό οτιδήποτε κρίνουν απαραίτητο για το θέμα , το οποίο στη συνέχεια θα αναπτύξουν προφορικά. Σε καμία περίπτωση οι πρόχειρες σημειώσεις δεν συνυπολογίζονται στον τελικό βαθμό. Πρέπει ακόμα να τους παρέχονται διευκρινίσεις και να τους δίνεται επιπλέον χρόνος, στην περίπτωση που θα ζητηθεί.

Στα θεωρητικά μαθήματα ενδέχεται ο εξεταζόμενος να μην μπορεί ή να δυσκολεύεται να αποδώσει σε συνεχή λόγο ένα γνωστικό αντικείμενο, οπότε κρίνεται σκόπιμο να απαντά σε ερωτήσεις που θα του υποβάλλονται. Ως προς την εξέταση στο μάθημα της έκθεσης, η αξιολόγηση να επικεντρώνεται στην κατανόηση των βασικών εννοιών του θέματος και στην παρουσίαση των επιχειρημάτων του. Στην εξέταση στα πρακτικά μαθήματα π.χ. Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία είναι πιθανό ο μαθητής/τρια να μη χρησιμοποιεί σωστά τα πρόσημα ή να κάνει λάθη στις πράξεις. Τότε ο καθηγητής χρειάζεται να παρεμβαίνει, να επισημαίνει το λάθος και να τον/την υποβοηθεί να προχωρήσει.

Επιπλέον, οι εξεταστές ας έχουν υπόψη τους, πως ο δυσλεξικός μαθητής/τρια παρουσιάζει αισθητή αδυναμία στην απομνημόνευση τύπων και ορισμών.

Στη διάρκεια της εξέτασης, αν κάποια στιγμή παρατηρηθεί διάσπαση της προσοχής του μαθητή/τριας -κάτι που είναι αναμενόμενο- η επαναφορά του/της στην εξεταστική διαδικασία ενδείκνυται να επιτευχθεί με διακριτικούς χειρισμούς.

Οι ερωτήσεις των διάφορων μαθημάτων είναι απαραίτητο να διαβάζονται από τον εξεταστή και να παρέχονται εξηγήσεις, ώστε να είναι απόλυτα κατανοητό το περιεχόμενό τους.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΕΛΛΕΙΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ

Ζωή Δελιακίδου

Ψυχολόγος με ειδίκευση στις μαθησιακές δυσκολίες


Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής είναι μια ονομασία ή οποία δόθηκε σε διάφορα χαρακτηριστικά τα οποία περιλαμβάνουν ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω:

 

  • Απόσπαση της προσοχής
  • Τάση για υπερβολική ονειροπόληση
  • Παρόρμηση
  • Υπερκινητικότητα
  • Θέματα συμπεριφοράς
  • Δυσκολία στο να κάνει το άτομο φίλους
  • Έλλειψη αίσθησης ή γνώση του χρόνου
  • Δυσκολία στην κατανόηση οδηγιών
  • Δυσκολία όσον αφορά την προσωπική οργάνωση και/ η ολοκλήρωση εργασιών που το άτομο έχει ξεκινήσει

 

Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής έχει και πολλά θετικά χαρακτηριστικά. Τα άτομα με ΔΕΠ έχουν συχνά μια φυσική περιέργεια, μπορούν να κάνουν πολλές δραστηριότητες μαζί, μπορούν να έχουν γρήγορη αντίληψη, να έχουν διαισθητική, εικονική σκέψη και/ ή να είναι θαρραλέοι όσον αφορά στο να παίρνουν ρίσκα. Αυτά τα χαρακτηριστικά μπορούν να αποτελέσουν πολύ δυναμικά στοιχεία όσον αφορά τον επαγγελματικό και τον κοινωνικό τομέα.

 

 

Μια ολιστική προσέγγιση του ατόμου

 

Η ονομασία «διαταραχή ελλειμματικής προσοχής» επιβεβαιώνει τον τρόπο με τον οποίο αυτά τα χαρακτηριστικά έχουν στιγματιστεί από την κοινωνία. Δυστυχώς, πολλά προγράμματα για την ΔΕΠ αποτελούν κατασταλτικές προσεγγίσεις, που βλέπουν την κατάσταση σαν μια ασθένεια ή διαταραχή που χρειάζεται κανονιστική θεραπεία. Ο κίνδυνος σε αυτές τις περιπτώσεις  είναι ότι τα θετικά γνωρίσματα του ΔΕΠ τρόπου σκέψης  μπορεί να εξαλειφθούν ή να καταστραφούν μαζί με αυτά τα στοιχεία τα οποία έχουν θεωρηθεί ότι είναι ανεπιθύμητα.

Ενημερωθείτε για το Πρόγραμμα Κυριαρχίας της Προσοχής Davis! Επικοινωνήστε μαζί μας για ένα ραντεβού!

 

 

ΔΥΣΑΡΙΘΜΗΣΙΑ- ΑΝΑΡΙΘΜΗΣΙΑ

Ζωή Δελιακίδου

Ψυχολόγος με ειδίκευση στις μαθησιακές δυσκολίες

Η λέξη δυσαριθμησία (δυσκαλκιουλία) σημαίνει ότι ο μαθητής έχει δυσκολία στο να διεξάγει ορισμένες πράξεις αριθμητικής ή μαθηματικών. Μία άλλη ονομασία, η αναριθμησία (ακαλκιουλία) σημαίνει ότι ο μαθητής δεν μπορεί να κάνει καμία μαθηματική πράξη, ή ο,τιδήποτε έχει σχέση με αριθμητική.

Αυτοί οι όροι, όπως χρησιμοποιούνται από τους εκπαιδευτικούς ή τους σχολικούς ψυχολόγους, περιγράφουν προβλήματα από την πλευρά των μαθητών, όσον αφορά την εκμάθηση της χρήσης των αριθμών, έτσι ώστε να είναι σε θέση να πραγματοποιήσουν πρόσθεση, αφαίρεση, πολλαπλασιασμό και διαίρεση. Ή περιγράφουν προβλήματα στη μελέτη ή έκφραση των σχέσεων μεταξύ ποσοτήτων και μεγεθών τα οποία εκπροσωπούνται από νούμερα και σύμβολα.

Περίπου 60% των ατόμων με δυσλεξία έχουν δυσκολία στα μαθηματικά, περίπου 11% από αυτά τα άτομα υπερέχουν στα μαθηματικά ενώ το υπόλοιπο ποσοστό έχει συνηθισμένες μαθηματικές ικανότητες. Παρόλο που σχετίζεται στενά με την δυσλεξία η δυσαριθμησία θα πρέπει να θεωρείται μία ξεχωριστή και διαφορετική μαθησιακή δυσκολία.

Συμπτώματα της δυσαριθμησίας είναι:

  • Προβλήματα στις πράξεις της πρόσθεσης, αφαίρεσης, πολλαπλασιασμού και διαίρεσης.
  • Δυσκολία στην εκμάθηση της προπαίδειας
  • Σύγχυση όσον αφορά τα μαθηματικά σύμβολα όπως: + και x, -, ÷ και =, < και > και άλλα.
  • Δυσκολία στο να καταλάβουν τα άτομα λέξεις που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μαθηματικές λειτουργίες όπως η «διαφορά» ή το «υπόλοιπο».
  • Τάση να αντιστρέφουν ή να μεταθέτουν νούμερα στην γραφή όπως π.χ να γράφουν 31 αντί για 13
  • Δυσκολία στο να κατανοήσουν έννοιες που σχετίζονται με τον χρόνο ή στο να μάθουν να λένε την ώρα
  • Δυσκολία στο να αντιλαμβάνονται και να θυμούνται μαθηματικούς κανόνες ή την σειρά με την οποία πρέπει να γίνουν οι πράξεις
  • Δυσκολία στο να καταλάβουν τις έννοιες «δανείζομαι» ή «μεταφέρω» ή να υπολογίζουν τα κρατούμενα στις μαθηματικές πράξεις όπως η αφαίρεση και η πρόσθεση.

Ένας μαθητής με δυσαριθμησία (δυσκαλκιουλία) μπορεί να κάνει λάθη σε απλά προβλήματα και να καταλήγει σε λύσεις όπως π.χ. 2×5=7. Εδώ φαίνεται η σχέση που υπάρχει στη δυσαριθμησία και τη δυσλεξία. Τα μαθηματικά σύμβολα αποτελούν μια ξεχωριστή γλώσσα και μπορούν να παρερμηνευθούν ή να μεταφερθούν όπως ακριβώς τα γράμματα του αλφάβητου. Ακόμη ένα κοινό σύμπτωμα είναι η συνήθεια να μετρούν οι μαθητές με τα δάχτυλα τους ή να ζωγραφίζουν γραμμές στο χαρτί αντί να χρησιμοποιούν νούμερα.

Υπάρχει περίπτωση ένα παιδί να γνωρίζει αμέσως την λύση σε κάποια προβλήματα μαθηματικών αλλά να είναι πολύ αργό στην επίλυση τους με χαρτί και μολύβι ή και να μην τα καταφέρνει καθόλου στο να τα επιλύσει με αυτόν τον τρόπο. Αυτό οφείλεται στα προβλήματα δυσλεξίας όσον αφορά την γλώσσα και συμβαίνει όταν ένα παιδί βασίζεται στις οπτικοχωρικές δεξιότητες συλλογισμού για να εικονοποιήσει το πρόβλημα και την επίλυσή του και όχι στον σειριακό χειρισμό των αριθμών. Κατά ειρωνικό τρόπο αυτές οι ικανότητες μπορεί να καταστήσουν ικανό το παιδί να υπερέχει αργότερα στα ανώτερα μαθηματικά όπως η τριγωνομετρία κ.α. όμως συχνά κρατούν το παιδί πίσω κατά τα πρώτα χρόνια όταν η έμφαση δίνεται στην απλή αριθμητική και την αποστήθιση.

Συχνά υπάρχουν σχετιζόμενα προβλήματα και σε άλλους τομείς. Ένας μαθητής που δεν μπορεί να κάνει σωστά μαθηματικά μπορεί επίσης να έχει πρόβλημα στα:

 

  • να μπερδεύει το δεξιά με το αριστερά
  • να ακολουθεί κατευθύνσεις (όπως χάρτες ή διαδοχικές οδηγίες)
  • να μάθει να λέει την ώρα
  • να έχει συνέπεια στην ώρα
  • στις μουσικές νότες
  • στον φυσικό συντονισμό στα σπορ ή τον χορό
  • να θυμάται τα γεγονότα που έγιναν στο παρελθόν με την σωστή σειρά.

Η ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Ζωή Δελιακίδου

Ψυχολόγος με ειδίκευση στις μαθησιακές δυσκολίες


Η επιθετικότητα και η βία ως εκδηλώσεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς αποτελούν ένα πολύ συχνό και πολυσήμαντο κοινωνικό φαινόμενο.
Ο όρος αναφέρεται πάντα σε συμπεριφορές που έχουν ως στόχο να βλάψουν τον άλλο. Αν δεν υπάρχει αυτή η πρόθεση, όση ζημιά κι αν προκαλεί μια συμπεριφορά, δεν μπορούμε να την χαρακτηρίσουμε ως επιθετική.
Τα παιδιά που χαρακτηρίζονται από επιθετικότητα είναι συνήθως ανυπάκουα, αρνητικά, δείχνουν απάθεια και παρουσιάζουν αντιδραστική και προκλητική συμπεριφορά προς τα μέλη της οικογένειας τους, τους δασκάλους τους και γενικά προς τα μέλη που έχουν εξουσία.
Διάφοροι εξωγενείς παράγοντες όπως η παρεμπόδιση ενός στόχου, η ματαίωση ενός σχεδίου, η συσσώρευση επιθυμιών χωρίς ικανοποίηση ξυπνούν στον άνθρωπο μια πολύ ισχυρή επιθετική ορμή. Με λίγα λόγια, η επιθετικότητα θεωρείται ως μια φυσική αντίδραση στην ένταση που προκαλούν στον άνθρωπο η ματαίωση και η παρεμπόδιση με την ευρύτερή τους σημασία. Από αυτή τη σκοπιά έχει τις ιδιότητες μιας βασικής ορμής- είναι δηλαδή μια μορφή ενέργειας η οποία εμμένει μέχρι τελικής επίτευξης του στόχου της.
Η επιθετικότητα αυξάνεται όταν το πρότυπο είναι κάποιο άτομο που θεωρείται σημαντικό και έμπειρο.
Τα αγόρια παρουσιάζουν σε όλες τις ηλικίες περισσότερη επιθετικότητα από ότι τα κορίτσια και αυτό οφείλεται σε κοινωνικούς παράγοντες.
Όταν ένας ενήλικος παρακολουθεί μια πράξη την οποία κρίνει ως επιθετική μπορεί να αντιδράσει και ο ίδιος με θυμό και βία χωρίς πολλές φορές να δίνεται ο απαραίτητος χρόνος για να ξεκαθαριστεί η κατάσταση και να διαπιστωθούν τα πραγματικά κίνητρα πίσω από την πράξη ενός παιδιού προτού τιμωρηθεί. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι η επιθετική συμπεριφορά γεννά επιθετική συμπεριφορά με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος.

Γι’ αυτό το λόγο είναι καλό πριν κρίνουμε αν μια συμπεριφορά είναι επιθετική ή όχι να εξετάσουμε:

  1. τα κίνητρα του παιδιού
  2. το βαθμό επίγνωσης που έχει για τις συνέπειες των πράξεων του
  3. τις συμπεριφορές και αντιδράσεις που συνηθίζει να έχει το παιδί σε παρόμοιες καταστάσεις.

Τα ακόλουθα στοιχεία στη συμπεριφορά των γονιών και των εκπαιδευτικών συμβάλλουν στην αύξηση της επιθετικότητας του παιδιού:

  1. Έλλειψη αποδοχής του παιδιού και άσκηση συνεχούς κριτικής για το άτομο του.
  2. Yπερβολικά ανεκτική συμπεριφορά απέναντι στην επιθετικότητα.
  3. Ασταθής πολιτική των γονιών και ασυνέπεια όσον αφορά τις συμπεριφορές που επιτρέπονται ή απαγορεύονται.
  4. Χρήση υπερβολικά αυστηρών τιμωριών- σωματικής τιμωρίας.

Η επιθετική συμπεριφορά σε μια τάξη μπορεί εύκολα να εκφύγει αν ο δάσκαλος δεν είναι σε θέση να την προλάβει. Στις περιπτώσεις που δύο ή περισσότερα παιδιά τσακώνονται για το ίδιο παιχνίδι τότε χρειάζεται η άμεση παρέμβαση του δασκάλου με το να δώσει εξηγήσεις και ειρηνική λύση στο πρόβλημα. Η χρήση της τιμωρίας ως μέσου για την άμβλυνση του προβλήματος δεν θεωρείται ως η αποτελεσματική μέθοδος.
Η αγάπη που προέρχεται από τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς και η κατανόηση απέναντι στα παιδιά, καθώς και η καλλιέργεια, μέσα στην οικογενειακή ζωή, του σεβασμού και της αγάπης για τους συνανθρώπους είναι ο καλύτερος τρόπος για τη μείωση της επιθετικής συμπεριφοράς των παιδιών αλλά και για μια ήρεμη συμβίωση.

ΤΑ ΝΤΡΟΠΑΛΑ ΠΑΙΔΙΑ

Ζωή Δελιακίδου

Ψυχολόγος με ειδίκευση στις μαθησιακές δυσκολίες


Έντονο κοκκίνισμα, κρύα και ιδρωμένα χέρια, υπερβολική εφίδρωση, χέρια και πόδια που τρέμουν, γρήγορο χτυποκάρδι και ανακατωμένο στομάχι είναι ορισμένα από τα συμπτώματα της ντροπαλότητας. Τα άτομα που έχουν συστολή έχουν συνήθως άγχος και νιώθουν άβολα, όταν βρίσκονται ανάμεσα σε άλλους. Στις συναλλαγές τους με άλλους ανθρώπους χαρακτηρίζονται από έλλειψη αυτοπεποίθησης και ανησυχούν πολύ όσον αφορά το πώς τους βλέπουν οι άλλοι, ενώ ταυτόχρονα φοβούνται ότι φαίνονται ανόητοι, ανάξιοι και αδαείς στα μάτια των άλλων ανθρώπων.
Η ντροπαλότητα είναι ένα σταθερό και έμφυτο χαρακτηριστικό της ιδιοσυγκρασίας. Οι ντροπαλοί γονείς τείνουν να παράγουν ντροπαλά παιδιά. Έπειτα, λόγω της συστολής που έχουν οι ίδιοι οι γονείς, δεν εκθέτουν τα παιδιά τους σε καταστάσεις στις οποίες μπορούν να μάθουν κοινωνικές δεξιότητες οπότε δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος.
Τα ντροπαλά παιδιά είναι συνήθως τα ήσυχα παιδιά που δεν προκαλούν κανένα πρόβλημα στην τάξη. Κάθονται φρόνιμα στη θέση τους, ποτέ δεν υποβάλλουν ερωτήσεις, ούτε ζητούν τη βοήθεια του δασκάλου και γενικά δεν παίρνουν ενεργά μέρος στη σχολική εργασία. Στο διάλειμμα συνήθως αποφεύγουν τα ζωηρά παιχνίδια, τις ανταγωνιστικές δραστηριότητες και καταφεύγουν στην παρέα των νεαρότερων παιδιών.
Το παιδί που έχει αναστολές στη συμπεριφορά του χρειάζεται βοήθεια, για να γίνει πιο κοινωνικό. Κατ’ αρχήν οι γονείς και οι δάσκαλοι πρέπει να δείχνουν ευαισθησία προς τις ανάγκες του, να προσπαθούν να του τονώσουν την αυτοπεποίθηση και να το βοηθήσουν να εμπλουτίσει τις κοινωνικές του δεξιότητες.
Στο ντροπαλό παιδί πρέπει να δίνεται ενθάρρυνση, επιδοκιμασία, επιβράβευση, καθώς και να ανατίθενται υπευθυνότητες, ανάλογες πάντα με τις ικανότητες του. Πρέπει οπωσδήποτε να αποφεύγεται η στείρα κριτική που θα κάνει το παιδί να νιώσει εξευτελισμό. Από την άλλη το παιδί πρέπει να βοηθηθεί να αποκτήσει μια ρεαλιστική εικόνα των δυνατοτήτων του και άρα πρέπει να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στους επαίνους και την κριτική εφόσον δεν θέλουμε το παιδί να αποκτήσει μια εξωπραγματική εικόνα του εαυτού του.
Στο ντροπαλό και δειλό παιδί πρέπει να δίνονται ευκαιρίες για κοινωνικές επαφές με άλλα παιδιά. Αυτό θα κάνει το παιδί να συνηθίσει να έρχεται σε επαφή με άλλους ανθρώπους αλλά και θα του δώσει πρότυπα όσον αφορά τους τρόπους που με τους οποίους συμπεριφέρονται οι άνθρωποι σε κοινωνικές καταστάσεις.
Τέλος, αν οι ενήλικοι έχουν σχηματίσει στο μυαλό τους ένα ιδεατό πρότυπο παιδιού και θέλουν να ταιριάζει με αυτό δυσανασχετώντας όταν αυτό δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους, τότε κάθε άλλο παρά βοηθούν το παιδί με αναστολές να αποκτήσει το πολύτιμο αίσθημα της αυτοεκτίμησης που τόσο πολύ έχει ανάγκη!