ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ- ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Ζωή Δελιακίδου

Ψυχολόγος με ειδίκευση στις μαθησιακές δυσκολίες


Η Διαταραχή ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητα είναι μια διαταραχή της συμπεριφοράς που εμφανίζεται συχνά κατά την παιδική ηλικία. Στατιστικά, 15 στα 100 παιδιά έχουν αυτή την διαταραχή και η εμφάνιση της είναι 5 φορές πιο συχνή στα αγόρια  από ότι στα κορίτσια. Πολλές φορές μπορεί να εμφανιστεί από την ηλικία των 3 χρονών, αλλά συνήθως σ’ αυτές τις περιπτώσεις η διάγνωση είναι δύσκολη και πολλές φορές δεν εντοπίζεται πριν το παιδί αρχίσει το σχολείο.

Για να χαρακτηρίσουμε μια διαταραχή ως ΔΕΠ/Υ. θα πρέπει τα συμπτώματα να εμφανιστούν πριν από την ηλικία των 7 χρόνων και να διαρκούν για περισσότερο από 6 μήνες.

Τα παιδιά που έχουν ΔΕΠ/Υ δεν έχουν χαμηλό δείκτη νοημοσύνης ή κακό χαρακτήρα ούτε είναι τεμπέληδες. Απλά έχουν μια διαταραχή της συμπεριφοράς που σημαίνει ότι μπορεί να έχουν κάποια προβλήματα στο να είναι προσεκτικά και συγκεντρωμένα σε κάτι ή να δυσκολεύονται στο να κάθονται ακίνητα σε ένα μέρος. Τα παιδιά αυτά είναι πιθανό επίσης να περνούν αρκετές ώρες στο γραφείο του διευθυντή του σχολείου ή να επηρεάζουν τους φίλους τους με την συμπεριφορά τους.

Η Διαταραχή ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας χωρίζεται σε τρεις υποκατηγορίες ανάλογα με τα συμπτώματα της:

1. Την κατηγορία της Διάσπασης Προσοχής της οποίας τα συμπτώματα είναι τα εξής:

  • Ανικανότητα στο να δίνει το παιδί προσοχή σε λεπτομέρειες ή μια τάση στο να κάνει λάθη απροσεξίας στις εργασίες για το σχολείο ή σε άλλες δραστηριότητες.
  • Δυσκολία στο να διατηρεί επικεντρωμένη την προσοχή του σε εργασίες που του έχουν αναθέσει να κάνει ή κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού.
  • Δυσκολία στο να ακολουθεί οδηγίες.
  • Πρόβλημα στο να έχει οργάνωση όσον αφορά δουλειές, δραστηριότητες ή τον χώρο του.
  • Αποφυγή ή δυσαρέσκεια στο να αναλαμβάνει δραστηριότητες που χρειάζονται πνευματική προσπάθεια.
  • Τάση να χάνουν πράγματα όπως παιχνίδια, σημειωματάρια κ.α.
  • Απόσπαση της προσοχής.
  • Να ξεχνάει κάποιες καθημερινές δραστηριότητες.

 

2. Την κατηγορία της Υπερκινητικότητας- Παρορμητικότητας που έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

  • Να κουνιέται νευρικά, να στριφογυρίζει.
  • Δυσκολία στο να κάθεται το παιδί καθισμένο.
  • Υπερβολικό τρέξιμο ή σκαρφάλωμα.
  • Δυσκολία στο να παίζει ήσυχα και ήρεμα.
  • Πάντα να δίνει την εντύπωση ότι είναι έτοιμο να πάει κάπου να φύγει.
  • Να μιλάει πολύ.
  • Να πετάγεται και να δίνει απαντήσεις πριν την ολοκλήρωση των ερωτήσεων.
  • Δυσκολία στο να περιμένει στην σειρά του σε μια ουρά.
  • Να διακόπτει κάποιον που μιλάει ή να επεμβαίνει.

3. Η τρίτη υποκατηγορία είναι ο συνδυασμός των συμπεριφορών των 2 παραπάνω κατηγοριών.

Επακόλουθο της διαταραχής είναι τα παιδιά αυτά να δημιουργούν προβλήματα και να μη γίνονται αποδεκτά ούτε από τους συνομήλικους  ούτε από τους μεγάλους. Επίσης, λόγω της μεγάλης διάσπασης και του μικρού χρόνου προσήλωσης στην ίδια δραστηριότητα να και έχουν κανονική  νοημοσύνη συχνά παρουσιάζουν χαμηλή απόδοση στο σχολείο.

Όσον αφορά την αιτιολογία αυτής της διαταραχής παρόλο που οι επιστήμονες και οι γιατροί πιστεύουν ότι πιθανόν να έχει να κάνει με τα διαφορετικά επίπεδα δραστηριότητας του εγκεφάλου, στη πραγματικότητα κανείς δεν είναι σίγουρος για το γιατί κάποιος μπορεί να εμφανίζεί αυτή τη διαταραχή.

Κανένας δεν μπορεί να αποκτήσει τη Διαταραχή ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα ηθελημένα ούτε είναι κάτι το κολλητικό όπως η γρίπη. Ένα παιδί έχει περισσότερες πιθανότητες  να έχει ΔΕΠ/Υ αν κάποιος από τους συγγενείς του ήδη έχει αυτή τη διαταραχή ή κάποιο άλλο πρόβλημα συμπεριφοράς.

Οι διάφορες θεραπείες  που έχουν προταθεί είναι κυρίως οι φαρμακευτικές και συγκεκριμένα η χορήγηση Ριταλίνης. Αυτή όμως είναι μια θεραπεία η οποία πρέπει να αποφεύγεται διότι είναι επικίνδυνη και δεν δίνει μια μόνιμη λύση στο πρόβλημα. Έχουν σημειωθεί ακόμη και κρούσματα θανάτου σε παιδιά μετά από χορήγηση Ριταλίνης. Είναι καλύτερα να προτιμούνται θεραπείες όπως οι ψυχοδυναμικές οι μπιχαβιοριστικές ή η ειδική παιδαγωγική αγωγή για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των μαθησιακών δυσκολιών που συνυπάρχει με τις περισσότερες περιπτώσεις.